اختلالات غده فوق‌کلیه در کودکان

​

غده فوق‌کلیه یکی از غدد مهم بدن است که هورمون‌های ضروری برای رشد، سوخت‌وساز و پاسخ بدن به شرایط مختلف را تولید می‌کند.
اختلال در عملکرد این غده می‌تواند از دوران نوزادی یا در سال‌های بعد کودکی ظاهر شود.
یکی از مهم‌ترین اختلالات مادرزادی غده فوق‌کلیه، هیپرپلازی مادرزادی آدرنال (CAH) است.
این بیماری معمولاً به دلیل نقص آنزیم‌های مورد نیاز برای ساخت هورمون‌های فوق‌کلیه ایجاد می‌شود.
کمبود آنزیم ۲۱-هیدروکسیلاز یکی از شایع‌ترین انواع این بیماری است.
در برخی کودکان، بیماری می‌تواند باعث کاهش تولید کورتیزول و آلدوسترون شود.
کاهش آلدوسترون ممکن است موجب از دست رفتن نمک و اختلال در تعادل آب و املاح بدن شود.
در موارد شدید، نوزاد ممکن است دچار افت فشار خون، بی‌حالی و بحران آدرنال شود.
تشخیص و درمان زودهنگام برای جلوگیری از عوارض جدی اهمیت زیادی دارد.
WHO نیز بر اهمیت شناسایی و درمان زودهنگام برخی اختلالات مادرزادی و متابولیک تأکید کرده است.
برخی انواع CAH می‌توانند موجب افزایش تولید هورمون‌های آندروژنی شوند.
این افزایش هورمون ممکن است در دختران باعث بروز علائم مردانه‌شدن دستگاه تناسلی شود.
در کودکان بزرگ‌تر نیز ممکن است رشد موهای زائد یا علائم بلوغ زودرس مشاهده شود.
علائم بیماری بسته به نوع و شدت اختلال متفاوت است.
پزشک برای تشخیص ممکن است آزمایش‌های هورمونی و بررسی‌های تکمیلی درخواست کند.
آزمایش 17-هیدروکسی‌پروژسترون از آزمایش‌های مورد استفاده برای تشخیص و پیگیری CAH است و WHO آن را در فهرست آزمایش‌های تشخیصی ضروری نیز قرار داده است.
درمان بسته به نوع بیماری و وضعیت کودک تعیین می‌شود.
در بسیاری از موارد، جایگزینی هورمون‌های مورد نیاز بخش مهمی از درمان است.
کودکان مبتلا به بیماری‌های غدد فوق‌کلیه ممکن است به پیگیری منظم توسط متخصص غدد کودکان نیاز داشته باشند.
والدین باید علائم هشدار مانند استفراغ شدید، ضعف، بی‌حالی، افت فشار خون یا اختلال هوشیاری را جدی بگیرند.
در صورت بروز چنین علائمی، مراجعه فوری به مرکز درمانی ضروری است.
بررسی سابقه خانوادگی نیز در برخی اختلالات مادرزادی غده فوق‌کلیه اهمیت دارد.
تشخیص به‌موقع و پیگیری منظم می‌تواند به رشد و زندگی سالم‌تر کودک کمک کند.