مقالات پزشکی معتبر به قلم پزشکان متخصص؛ برای زندگی سالمتر

تیروئید غدهای کوچک در جلوی گردن است که هورمونهای مهمی برای تنظیم سوختوساز بدن تولید میکند. عملکرد صحیح تیروئید در دوران بارداری برای سلامت مادر و رشد جنین اهمیت زیادی دارد. هورمونهای تیروئید بهویژه برای رشد مغز و سیستم عصبی جنین ضروری هستند. در سهماهه اول، جنین بیشتر هورمون تیروئید مورد نیاز خود را از مادر دریافت میکند.

سن بارداری از اولین روز آخرین قاعدگی شمرده میشود، نه از روز لقاح. یعنی در هفتهٔ اول هنوز بارداری رخ نداده — اما مهمترین کارِ پیشگیرانه همین حالا شروع میشود.

دیابت و فشار خون بالا از مهمترین بیماریهای مزمن در جهان هستند که علاوه بر قلب و کلیه، میتوانند سلامت چشم و بینایی را نیز بهطور جدی تهدید کنند. یکی از مهمترین عوارض چشمی دیابت، رتینوپاتی دیابتی است که در اثر آسیب تدریجی عروق خونی شبکیه ایجاد میشود.

بیماریهای التهابی روده یا IBD گروهی از بیماریهای مزمن و غیرواگیر هستند که موجب التهاب دستگاه گوارش میشوند. دو شکل اصلی این بیماریها، بیماری کرون (Crohn’s disease) و کولیت اولسراتیو (Ulcerative colitis) هستند. در بیماری کرون، التهاب میتواند هر بخش از دستگاه گوارش را درگیر کند، در حالی که کولیت اولسراتیو عمدتاً روده بزرگ و راستروده را تحت تأثیر قرار میدهد.

واکسیناسیون کودکان یکی از مهمترین مداخلات بهداشت عمومی برای پیشگیری از بیماریهای عفونی و کاهش مرگومیر در سراسر جهان است. بر اساس جدیدترین برآورد سازمان جهانی بهداشت (WHO) و یونیسف، پوشش واکسیناسیون کودکان در سال ۲۰۲۵ اندکی افزایش یافته است. در این سال، حدود ۹۰ درصد از نوزادان جهان، معادل نزدیک به ۱۱۶ میلیون کودک، حداقل یک دوز واکسن دیفتری، کزاز و سیاهسرفه (DTP) دریافت کردهاند.

مصرف دخانیات و آلودگی هوا از مهمترین عوامل خطر قابل پیشگیری برای بیماریهای مزمن در جهان هستند. سازمان جهانی بهداشت اعلام میکند که بیماریهای غیرواگیر مانند بیماریهای قلبی، سرطان، بیماریهای مزمن تنفسی و دیابت، بخش بزرگی از مرگومیرهای جهان را تشکیل میدهند.

غده فوقکلیه یکی از غدد مهم بدن است که هورمونهای ضروری برای رشد، سوختوساز و پاسخ بدن به شرایط مختلف را تولید میکند. اختلال در عملکرد این غده میتواند از دوران نوزادی یا در سالهای بعد کودکی ظاهر شود. یکی از مهمترین اختلالات مادرزادی غده فوقکلیه، هیپرپلازی مادرزادی آدرنال (CAH) است.

کووید طولانی یا «لانگ کووید» یکی از مهمترین موضوعات پزشکی در سالهای اخیر است که توجه پزشکان و پژوهشگران سراسر جهان را به خود جلب کرده است. این عارضه به وضعیتی گفته میشود که در آن برخی از علائم بیماری کووید-۱۹ پس از بهبودی اولیه، هفتهها یا حتی ماهها ادامه پیدا میکنند. این مشکل ممکن است در افرادی که بیماری خفیف، متوسط یا شدید را تجربه کردهاند، دیده شود.

پیری پوست فرایندی طبیعی است، اما سبک زندگی و نوع تغذیه میتواند بر سرعت و شدت آن تأثیر بگذارد. پوست برای حفظ شادابی و ترمیم سلولهای خود به مواد مغذی مختلفی نیاز دارد. مصرف منظم میوهها و سبزیجات سرشار از آنتیاکسیدان میتواند به مقابله با آسیبهای ناشی از استرس اکسیداتیو کمک کند.

کمخونی و کمبود ویتامین D در زنان از مهمترین چالشهای سلامت عمومی در جهان هستند که بارها توسط World Health Organization مورد بررسی قرار گرفتهاند. این دو مشکل تغذیهای نهتنها شیوع بالایی دارند، بلکه میتوانند اثرات گستردهای بر کیفیت زندگی، باروری، و سلامت عمومی زنان داشته باشند.

بیماریهای دریچهای قلب از جمله اختلالات مهم قلبی هستند که در آنها عملکرد طبیعی دریچههای قلب دچار مشکل میشود. قلب انسان دارای چهار دریچه اصلی (میترال، آئورت، تریکوسپید و پولمونر) است که وظیفه هدایت صحیح جریان خون را بر عهده دارند. هرگونه اختلال در باز و بسته شدن این دریچهها میتواند باعث کاهش کارایی قلب شود.

اختلالات رشد و تغذیه یکی از مهمترین مشکلات سلامت در کودکان، بهویژه در کشورهای در حال توسعه، محسوب میشود. بر اساس گزارشهای World Health Organization، سوءتغذیه نقش مستقیم یا غیرمستقیم در درصد قابلتوجهی از مرگومیر کودکان زیر پنج سال دارد و یکی از موانع اصلی رشد سالم محسوب میشود. اختلالات رشد معمولاً بهصورت کاهش قد نسبت به سن (stunting)، کاهش وزن نسبت به قد (wasting) و یا کمبود وزن کلی بروز میکنند. این مشکلات اغلب ناشی از دریافت ناکافی مواد مغذی، عفونتهای مکرر و شرایط نامناسب بهداشتی هستن