اضافه وزن؛ علت‌ها و راه‌های کنترل

اضافه وزن و چاقی به معنای تجمع غیرطبیعی یا بیش از حد چربی است که می‌تواند به سلامت آسیب برساند. شاخص رایج برای سنجش آن، نمایه‌ی توده‌ی بدنی (BMI) است: وزن (کیلوگرم) تقسیم بر مجذور قد (متر).

• BMI بالای ۲۵: اضافه وزن
• BMI بالای ۳۰: چاقی

علت اصلی چیست؟

ریشه‌ی اصلی، عدم تعادل میان انرژی دریافتی و مصرفی است؛ یعنی دریافت کالری بیشتر از آنچه بدن می‌سوزاند. عوامل مهم:

• مصرف زیاد غذاهای پرکالری، پرچرب و پرقند
• کم‌تحرکی و نشستن طولانی‌مدت

چرا اهمیت دارد؟

اضافه وزن خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی، دیابت نوع ۲، برخی سرطان‌ها و مشکلات گوارشی را افزایش می‌دهد.

برای پیشگیری و کنترل چه کنیم؟

• تغذیه‌ی سالم: میوه، سبزی، غلات کامل و حبوبات بیشتر؛ قند، نمک و چربی‌های اشباع کمتر.
• تحرک منظم: دست‌کم ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی متوسط در هفته (مثلاً پیاده‌روی روزانه).
• محدود کردن نوشیدنی‌های شیرین و غذاهای فرآوری‌شده.
• کنترل دوره‌ای وزن و اندازه‌ی دور کمر.

نکته‌ی مهم

اضافه وزن تا حد زیادی قابل پیشگیری و کنترل است. تغییرهای کوچک و پایدار در تغذیه و تحرک، اثر بلندمدت دارند. برای برنامه‌ی کاهش وزن مناسب، با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.

​ «سازمان جهانی بهداشت» — WHO: Obesity and overweight​