تأثیر مصرف دخانیات و آلودگی هوا بر بیماری‌های مزمن

مصرف دخانیات و آلودگی هوا از مهم‌ترین عوامل خطر قابل پیشگیری برای بیماری‌های مزمن در جهان هستند.

سازمان جهانی بهداشت اعلام می‌کند که بیماری‌های غیرواگیر مانند بیماری‌های قلبی، سرطان، بیماری‌های مزمن تنفسی و دیابت، بخش بزرگی از مرگ‌ومیرهای جهان را تشکیل می‌دهند.
دخانیات تقریباً به تمام اندام‌های بدن آسیب می‌رساند و با بروز سرطان، بیماری‌های قلبی، سکته مغزی و بیماری‌های ریوی ارتباط دارد.
بر اساس گزارش WHO، مصرف دخانیات سالانه موجب مرگ بیش از ۷ میلیون نفر در جهان می‌شود.
بخشی از این مرگ‌ها نیز مربوط به افرادی است که خودشان سیگار نمی‌کشند اما در معرض دود دست‌دوم قرار دارند.
WHO تأکید می‌کند که هیچ سطحی از مواجهه با دخانیات بی‌خطر نیست.
سیگار کشیدن یکی از عوامل اصلی ابتلا به بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD) محسوب می‌شود.
همچنین مصرف دخانیات خطر ابتلا به انواع مختلف سرطان، به‌ویژه سرطان ریه، را افزایش می‌دهد.
از سوی دیگر، آلودگی هوا یکی از مهم‌ترین تهدیدهای محیطی برای سلامت انسان است.
ذرات معلق ریز موجود در هوا می‌توانند وارد عمق ریه شده و حتی بر سیستم قلبی‌عروقی تأثیر بگذارند.
طبق برآورد WHO، آلودگی هوای محیط بیرون در سال ۲۰۱۹ با حدود ۴.۲ میلیون مرگ زودرس در جهان ارتباط داشته است.
بخش قابل‌توجهی از این مرگ‌ها ناشی از بیماری قلبی، سکته مغزی، بیماری انسدادی مزمن ریه و سرطان ریه بوده است.
آلودگی هوا همچنین می‌تواند علائم بیماری‌های تنفسی مانند آسم را تشدید کند.
کودکان، سالمندان و افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی و ریوی ممکن است آسیب‌پذیری بیشتری در برابر آلودگی هوا داشته باشند.
آلودگی هوای داخل خانه نیز یک مشکل مهم سلامت عمومی است و می‌تواند ناشی از استفاده از سوخت‌ها و وسایل پخت‌وپز آلاینده باشد.
WHO تخمین می‌زند که مجموع آلودگی هوای محیط بیرون و داخل خانه با حدود ۶.۷ میلیون مرگ زودرس در سال ارتباط دارد.
نکته مهم این است که مصرف دخانیات و قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا، هر دو از عوامل قابل پیشگیری یا قابل کاهش هستند.
ترک سیگار و سایر محصولات دخانی می‌تواند خطر بسیاری از بیماری‌های مزمن را کاهش دهد.
کاهش مواجهه با دود دست‌دوم نیز برای محافظت از سلامت اعضای خانواده اهمیت دارد.
در سطح جامعه نیز استفاده از حمل‌ونقل پاک، کاهش انتشار آلاینده‌های صنعتی و بهبود کیفیت سوخت و انرژی می‌تواند به کاهش آلودگی هوا کمک کند.
پیشگیری و کنترل این عوامل خطر، نقش مهمی در کاهش بار بیماری‌های مزمن و افزایش طول عمر سالم افراد دارد.
بنابراین محافظت از سلامت ریه و قلب تنها به درمان بیماری‌ها محدود نمی‌شود، بلکه از پیشگیری از مواجهه با دخانیات و هوای آلوده آغاز می‌شود.